Blog


De speciale benefiet-voorstelling op 30 maart heeft ruim € 1200,– opgebracht. Dank aan alle sponsors!

Vergeet het kind niet als je de wereld wilt verbeteren

Beelden van kinderen die het slachtoffer zijn geworden van oorlog en geweld, dringen zich voortdurend aan ons op. Ella, een getraumatiseerd meisje, kijkt panisch in de camera. Zij zit in een vluchtelingenkamp waar de UNHCR probeert er nog iets van te maken. Haar beeld doet een beroep op onze vrijgevigheid. Wellicht kan met geld de eerste nood voor dit soort kinderen en  al die andere vluchtelingen enigszins gelenigd worden, maar voor die miljoenen kinderen en hun ouders is een toekomst weggelegd waarin angst en nachtmerries hun leven voorlopig zullen tekenen. Mocht het hen al lukken ergens een veilige plaats te bereiken, dan wacht hen waarschijnlijk vele jaren van angst en onzekerheid. Hoelang kun je het uithouden in de modder van Lesbos, hoelang zullen Europese regeringsleiders hun beloften niet nakomen? Zelfs wanneer je eenmaal veilig als asielzoeker in Nederland bent aangekomen, zul je nog jaren in onzekerheid leven. Natuurlijk mag je alvast aan je toekomst bouwen: je gaat naar school, je leert Nederlands, je doet je best en haalt goede scores, je mag doorstuderen. Maar je weet nog steeds niet of je mag blijven. Gelukkig geeft de rechter jullie gelijk, tot tweemaal toe. Even gloort de zekerheid, maar die wordt snel de bodem in geslagen want de staat gaat in beroep. Veiligheid en zekerheid zullen we je niet bieden, die moet je gaan zoeken in dat andere land.

Vergeet het kind niet als je de wereld wilt verbeteren. Een uitspraak van Janusz Korczak, een Joods-Poolse kinderarts en pedagoog, grondlegger van de rechten van het kind. Zelf werd hij in 1942 samen met tweehonderd kinderen in Treblinka slachtoffer van de waanzin waartoe de mensheid in staat blijkt te zijn. Volwassenen denken de wereld te moeten verbeteren door nieuwe wetten en decreten; zij starten er zelfs een oorlog voor met het idee dat dit rechtvaardig kan zijn; het doel heiligt de middelen.

Vergeet het kind niet…. Zou dit een rol spelen bij de beslissing om een oorlog te beginnen in Jemen of Syrië, om vluchtelingen de toegang te weigeren tot Europa of hen het land uit te zetten, om wetten en regels te maken die kinderen die hier geboren zijn na negen jaar nog het land uit te sturen? 

Mochten machthebbers wel aan het belang van kinderen denken, dan zouden ze waarschijnlijk andere besluiten nemen. Ook in de Nederlandse politiek kunnen andere beslissingen worden genomen als het leven van kinderen centraal komt te staan.  

Wat is de ondertekening van het VN-Kinderrechtenverdrag eigenlijk waard? Kinderen die hier geboren zijn en opgegroeid, wiens ouders toevallig niet over de goede papieren beschikken, worden van hun bed gelicht en het land uitgezet.

Rechtvaardigheid is niet uitsluitend een juridisch begrip en komt niet tot stand door het strikt toepassen van wet- en regelgeving. Het hangt samen met ons waardenpatroon. Wanneer barmhartigheid en de rechten van kinderen niet op de eerste plaats staan, dienen wij ons af  te vragen of onze politiek wel deugt. 

Binnen de huidige politiek moet het belang en de stem van kinderen serieus genomen worden. Waarom? Omdat kinderen volwaardige mensen zijn, en kwetsbaar en afhankelijk van de grillen van volwassenen, inclusief van politici.

Dietrich Bonhoeffer schreef ooit: “De toets voor de morele gesteldheid van een samenleving is wat ze voor haar kinderen doet.”

Om met de woorden van een parlementariër te eindigen, vraag ik me voor 2019 af: “…. Ja, DUS?”

Arie de Bruin

voorzitter Janusz Korczak Stichting Nederland

(zie: www.korczak.nl)

“Het is erg vervelend om klein te zijn”

Dat zou je toch niet denken. De kindertijd wordt door ons volwassenen meestal geïdealiseerd: de mooiste tijd in je leven. Geniet er maar van nu het nog kan! In die tijd heb je nog geen zorgen, kun je heerlijk spelen en hoef je nog niet te werken. En dan ben je nog zo heerlijk naïef, je kunt nog gewoon in Sinterklaas geloven en het maakt helemaal niks uit welke kleur Zwarte Piet heeft. Maar zouden kinderen die tijd ook zo beleven?

“Wij hebben kinderen in het mooie uniform van kinderlijkheid gestoken en we geloven dat ze van ons houden, ons respecteren en vertrouwen, dat ze onschuldig, goedgelovig en ons dankbaar zijn”, schrijft Korczak.

Het is helemaal niet leuk om klein te zijn. Je bent rechteloos, ze zien je nog niet staan, ze houden nauwelijks rekening met je. Jouw stem doet er nog niet toe. Korczak schrijft:

“Het is erg vervelend om klein te zijn. Respect en bewondering oogst alleen wat groot is en meer plaats in neemt.”

“… wat is het toch onhandig om klein te zijn. Je moet steeds met je hoofd omhoog. Alles speelt zich daar ergens hoog boven jou af. Je voelt je als het ware minder belangrijk, vernederd, een beetje zwak en verloren.”

Waarom zouden kinderen eigenlijk vaker huilen dan volwassenen? Kinderen lijden meer, zij maken alles voor het eerst mee en dan heeft dat veel meer impact. En dan zeggen ze ook nog dat je je niet zo moet aanstellen, jongens huilen immers niet!

“Maar alle tranen zijn zout. Wie dat begrijpt kan kinderen opvoeden.”

Zo houdt Korczak voortdurend een pleidooi om respect te hebben voor kinderen, respect voor wat klein is. Het is geen goedwillende liefdadigheid van ons als we dat doen. Het is onze plicht, want het is een recht van ieder kind om met respect behandeld te worden.

Als we nou de wereld willen verbeteren, laten we daar dan maar beginnen. Kinderen die gerespecteerd worden, leren op hun beurt anderen te respecteren. Dat biedt wellicht toekomst-perspectief.

Hoe zou het toch komen dat het in de wereld van volwassenen vaak niet lukt om onze naasten lief te hebben, om de ander te respecteren? Komt dat omdat wij er nog steeds niet in geslaagd zijn om de kinderen van deze wereld te geven waar zij recht op hebben: liefde en respect!?

Dat blijkt namelijk heel lastig te zijn:

 “Jullie beweren: ‘Met kinderen omgaan is vermoeiend.’ Gelijk hebben jullie. Jullie zeggen: ‘Want we moeten een treetje lager om hen te begrijpen, bukken om hun ideeën te vatten.’ Een treetje lager, neerbuigen, bukken, je kleiner maken? Jullie vergissen je. Dàt is niet wat ons dwars zit, maar dat we ons moeten uitrekken om bij hun gevoelens te komen. Je uitrekken, omhoog komen, op je tenen gaan staan, reikhalzen… om niet te kwetsen!”

Laten we ons nou maar eens uitrekken om dat kleine te bewonderen en kinderen met respect te behandelen. Dan kunnen zij dat als ervaringsdeskundigen weer doen en doorgeven als zij zelf volwassen zijn.

december 2018

 

Geef een reactie